Alles heeft met alles te maken in een virtuele reis door de tijd

Leerlingen laten kennismaken met de chronologie en oorzaak en gevolg binnen de Nederlandse literatuurgeschiedenis, dat is wat ik van plan ben met deze les. Hiervoor ga ik de tool Timerime inzetten. Dit is een tool die nog het meest lijkt op een tijdsbalk die de docent geschiedenis in voorgaande jaren op het bord tekende en zijn leerlingen, als hij een mooi verhaal kon vertellen, mee op reis nam door de tijd. In deze digitale versie zijn de mogelijkheden talrijk. Je kunt nu niet alleen meer jaartallen aanbrengen maar ook tekst, afbeeldingen, links en video’s. Opeens heeft Jan Wolkers een gezicht! Timerime biedt structuur en een helder overzicht. Waarom mijn medestudenten hier geen gebruik van maken, is me vooralsnog niet duidelijk. Hopelijk geeft deze lesopzet, in een vijftal stappen, food for thought.

De eerste stap
Mijn les volgt een patroon van klassikale uitleg, werken in tweetallen en klassikale interactie. Hoe dat precies in zijn werk gaat, ga ik hier toelichten. Voordat ik timerime introduceer, vertel ik in het kort iets over het onderwijs van een dertigtal jaren geleden. Hoe we naar de tijdsbalk op het bord tuurden terwijl de leraar er vanalles bij kraste. Vervolgens maak ik de stap naar het heden, met alle voordelen van deze tijd. Ik sluit dit klassikale gedeelte af met een soort betoogje dat als titel zou kunnen hebben: Alles heeft met alles te maken. Met een kort uitstapje naar de 'gewone geschiedenis', bijvoorbeeld 11 september 2001, maak ik de leerlingen duidelijk dat een dergelijke gebeurtenis grote gevolgen heeft voor mens en maatschappij. En uiteindelijk ook voor de Nederlandse literatuur. Zo kom ik op de opdracht: gezamenlijk de schouders zetten onder één literatuurgeschiedenis. De weg die de leerlingen afleggen leidt tot een ruimer begrip van onze eigen geschiedenis en de plaats die de literatuur daarin inneemt.

Quizzen met de Nederlandse literatuur

Quizlet is een tool die je kunt inzetten om op een speelse manier lesstof te behandelen. Zoals de naam al zegt gebeurt dit in de vorm van een quiz. Ik wil Quizlet inzetten voor een les die ik al zo lang zo graag wil doen: de Nederlandse literatuur. Daar is nauwelijks tijd voor. Met deze tool ging, zo dacht ik, opeens het zonnetje schijnen. Multiple choice, daar is altijd wel een gaatje voor. Maar ik stuitte op veel weerstand.

Ontdekken

Niets is zo oninteressant als de wereld ontdekken langs de gebaande paden. Zelf leren, vallen en opstaan, daar gaat het om. Maar zo kom je er ook achter dat er soms geen andere wegen zijn dan die gebaande paden en dat die best handig zijn. Voor mijn product ben ik enige dank verschuldigd aan Helen IJsselstijn die zich, eerder dan ik, verdiept heeft in Quizlet. Natuurlijk wil je zelf een en ander ontdekken dus ben ik aanvankelijk op dezelfde manier aan de gang gegaan als zij. En ik kan zeggen, mijn geduld is meer dan voldoende op de proef gesteld.

Zo is het geen kunst meer om iets te onthouden!

Drillen, is dat niet wat ze in het leger met je doen wanneer je nog nat achter de oren bent? Oefeningen net zo lang herhalen totdat je niet anders meer kunt? Klopt, en die term is handig opgepikt door de online tool Drillster. Het is misschien niet de meest sympathieke naam, handig is deze applicatie wel. Vooral voor scholieren en studenten. Leren, en dat wat je leert ook onthouden, is een kwestie van herhaling. Dat is bekend en dat is ook het principe van deze webtool.

Ingewikkeld?

Nee dus. De webtool is ontwikkeld om het je vooral mákkelijk te maken. En dat begint meteen bij de voordeur. Je hoeft niets te downloaden of een ellenlange account aan te maken. Inloggen met een gebruikersnaam en wachtwoord is voldoende. En dan kun je eigenlijk meteen aan de slag. Die laagdrempeligheid houdt gelijke tred met de toepassingsmogelijkheden. Je hoeft niet per se achter je pc te gaan zitten, je kunt ook met je smartphone of tablet aan de gang. Dit laatste vinden vooral scholieren bijna een voorwaarde.